Yıllarca devam eden alım garantili devlet politikası fındık
fiyatlarını yükseltince, daha ucuz olan badem, çikolata ve şekerleme sanayinin
gözde ürünü oldu.
Bademin karşısında Türk fındığını zora sokan bu durum, Çin'de gerçekleştirilen
14. INC Kongresi'ne de damgasını vurdu. Fındık Tanıtım Grubu'nun da (FTG) bir
heyetle katıldığı ve Çin'in başkenti Pekin'de düzenlenen 14. INC (Uluslararası
Fındık ve Kuru Meyve Konseyi) Kongresi'nde, küresel anlamda fındıktan bademe,
cevizden Şam fıstığına kuru meyve piyasası masaya yatırıldı.
14. INC Kongresi ve FTG'nin Çin'deki faaliyetleri konusunda yazılı bir açıklama
yapan FTG Üyesi Edip Sevinç, fındıkta yaşanan fiyat istikrarsızlığı nedeniyle
Türkiye'nin hem iç hem de dış pazarlarda güç durumda kaldığını bildirdi. Fındıkta
arz fazlasının en önemli sorun olarak ortaya çıkmasına rağmen, fiyatların
dengesiz bir seyir izlediğini hatırlatan Sevinç, "Arz fazlası ve fiyat
yüksekliği Türkiye'yi hem iç hem de dış piyasada zora sokuyor. Çikolata ve
şekerleme sektörü fındık yerine fiyatı daha ucuz
olan bademi tercih ediyor" dedi.
Açıklamasında, Türk fındığının çikolata ve şekerleme sektöründe en büyük rakibi
olan bademin hem üretim hem fiyat hem de tüketimde istikrarlı bir seyir
izlediğini vurgulayan FTG Üyesi Edip Sevinç, bademde ortaya çıkan tabloyu şöyle
özetledi: "Arz ve talepteki dengesizlik nedeniyle son 10 yılda inişli
çıkışlı bir seyir izleyen fındık fiyatları, talepte sürdürebilir bir büyümeyi
engellerken, bademin küresel pazardan aldığı pay her geçen gün daha da artıyor.
INC Kongre'sinde ortaya çıkan tabloya göre,
önümüzdeki dönemde diğer pazarların yanı sıra Hindistan, Orta Doğu ve Çin'de de
badem tüketimi hızla artmaya devam edecek, talep arzı yakalayacak. Yani global
tüketim yükselmeye devam ederken, uzun vadede badem üretiminde artış
sağlanacak. Bunun anlamı şu; badem Türk fındığının en önemli alternatifi
olacak. Eğer bunun önüne geçmek istiyorsak, dünya gerçekleriyle çelişmeyen
akılcı politikalar izlemeliyiz. Hükümetin 2009'da uygulanmaya koyduğu yeni
fındık stratejisi tavizsiz uygulanmalı ve süreç
içersinde fındık üretim alanlarını daraltılmalı."
Badem tüketiminin hızla artmasının en önemli nedenleri arasında istikrarlı
fiyat politikasının öne çıktığının altını çizen Sevinç, "Bugün dünyada
artan badem arzını karşılayacak bir talep mevcut. Çünkü ihraç fiyatı kilo
başına ortalama cevizde 4 dolara, fındıkta da 3.5 dolara yaklaşırken, bademde 3
doların altında seyrediyor. Bu durum bademi Türk fındığının en büyük rakibi
olarak öne çıkarıyor" açıklamasında bulundu.
Fındık fiyatlarının son on yılda çok dalgalı bir seyir izlediğini vurgulayan
Sevinç, çok üretmenin çok satıp çok kazanmak anlamına gelmediğini bildirdi.
Fındık fiyatlarındaki dalgalanmaya da örnekler veren FTG Üyesi Edip Sevinç,
"Fındıkta çok üretmek, çok kazanmak anlamına gelmiyor. Türkiye'de 2001-02
döneminde üretim 725 bin ton, ortalama kilo fiyatı 2.4 dolar, 2007-08 döneminde
üretim 550 bin ton, ortalama fiyat 7.49 dolar, 2008-09 döneminde ise üretim 900
bin ton ortalama fiyat ise 4.9 dolar oldu. Bu
örnekleri daha da çoğaltmak mümkün" diye konuştu.