Domateste ürün kaybına ve
kalite bozukluğuna yol açan “Tuta Absoluta” zararlısı nedeniyle Antalya ve
ilçelerinde sera üreticilerinden bazıları domates üretimi yapmak istemiyor.
Ziraat Mühendisleri Odası
(ZMO) Antalya Şube Başkanı Vahap Tuncer, üründe verim kaybına ve kalite
bozukluğuna yol açan “Tuta Absoluta” zararlısının etkili olması nedeniyle, bazı
kamu ve özel sektör temsilcilerinin, çiftçileri, domates yerine alternatif
ürünlere yönelmeleri yönünde telkinlerde bulunduklarını söyledi. Bunun Türk
tarımı için son derece tehlikeli sonuçlar doğuracak bir yaklaşım olduğunu
belirten Tuncer, şunları kaydetti:
“Seralardaki ana ürün
domatestir. Domates, Türk yaş meyve sebze üretim ve ihracatının yüzde 65'ini
oluşturuyor. Ciddi bir ekim planlaması yapılmadan iç pazar ve ihracat
olanakları dikkate alınmadan, alternatif ürünlerin ekimine geçilmesi tehlike
yaratacaktır. Bu, alternatif ürünlerinde yaşanacak arz fazlalığına bağlı olarak
fiyatların dibe vurmasına ve çiftçinin zarar etmesine yol açacaktır. Bu
zincirleme bir reaksiyon oluşturacak ve tarıma girdi sağlayan firmaları da
tahsilat yaptırmakta zorlatacaktır. Çözüm; domates ekiminden vazgeçmek
değildir, Tuta zararlısı ile mücadelede gerekli tüm önlemleri alarak eksiksiz
alarak, domates üretmeye devam etmektir.”
Çiftçiye, Tuta Absoluta
zararlısı ile mücadelesinde, devlet tarafından seralar için sineklik, tuzak
gibi pahalı girdilerin temini konusunda destek verilmesinin şart olduğunu
belirten Tuncer, bunun yanı sıra seraların alt yapılarının mutlaka
iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı. Bunun için de devlet desteğinin şart
olduğuna işaret eden Tuncer, “Üzülerek ifade ederim ki, üç aydır bu konu
Türkiye ve Antalya'nın gündeminde tartışılmasına rağmen, devlet tarafından
destek verilip verilmeyeceği konusunda herhangi bir görüş açıklanmamıştır. Şu
anda yeni üretim sezonu başladığı için de geç kalınmıştır. Çiftçi kaderiyle baş
başa bırakılmıştır” diye konuştu.
"KONU ABARTILIYOR"
Antalya Ziraat Odası Başkanı
Halil Ordu, Tuta Absoluta zararlısı nedeniyle bazı üreticilerin domates
ekiminden vazgeçeceği yönünde dedikodular olduğunu anımsattı. Bu konunun
abartıldığını ve büyütüldüğünü öne süren Ordu, şunları söyledi:
“Bu olayı büyütüyoruz. Ancak
gevşek de durmamamız lazım. Bu bir zararlı. Hep birlikte mücadele edilmeli. Bu
zararlıya karşı komşumuz da mücadele edecek. Yoksa başarılı olamayız. 1970'li
yıllarda beyaz sinek sorunu ortaya çıkmıştı. Çok büyük zararlar vermişti.
Kurtcuk zararlısı da gelmişti, önlendi. Mücadele ile başarılı olunamayacak bir
şey yoktur. Bu bir tabiat olayı.”
Seralardan çıkan atıkların
geri dönüşümünü sağlamak için ilgili belediyelerin de çalışma yapması
gerektiğini anlatan Ordu, Antalya'da da sera atıklarının yok edilmesi görevinin
Büyükşehir Belediyesi'nin işi olduğunu kaydetti. Ordu, şöyle devam etti:
“Antalya Büyükşehir
Belediyesi'nin seralardaki atıkların geri dönüşümünü sağlamak için proje
geliştirmesi lazım. Bu konuda Valiliğin de eylem planı var. Bu plan dahilinde
valilik tarafından ilgili kurumlara yazı da gönderildi. Sera içi mücadelenin yanında
sera dışı mücadele de gerekli. Larvaların ürememesi için sera atıklarının geri
dönüşümü ya da yok edilmesi sağlanmalı. Tuta, tüm sebze üretimi yapılan
ülkelerde var. Domates ekmemek, başka mahsule yönelmek çiftçinin intiharı
demektir. Çiftçi, domates yerine başka bir ürüne yönelirse çok büyük zararlar
ortaya çıkar. Çiftçi mücadele ederek domatesten daha çok para kazanabilir.
Ekmemek çözüm değil. Başka bir ürün ekecek, bu kez denge bozulacak, daha fazla
zarar edecek. Domates ekmeye devam... Yılmak yok. Çiftçimiz mücadele ederek bu
zararlı ile başarı kazanır. Türk çiftçisi çalışkandır, başarır.”
DEMRE'DE SIKINTI YOK
Demre Ziraat Odası Başkanı
Ramazan Açıkgöz, domates ve biber üretiminin yoğun yapıldığı Demre ilçesinde,
çiftçilerin domates ekiminden vazgeçmesi gibi bir durumun olmadığını bildirdi.
Domates ekip ekmeme konusunda endişeli olan üretici ve çiftçileri sürekli
bilgilendirdiklerini anlatan Açıkgöz, Kumluca'da bazı çiftçilerin endişeli
olduğunu ancak Demre'de böyle bir durumun söz konusu olmadığını söyledi.
Açıkgöz, Tuta Absoluta
zararlısına karşı çiftçiye teşvik verilmesinden yana olduğunu vurgulayarak,
“Herkes endişeli ama bu zararlıya karşı da bir çare bulunamamış. Hangi kimyasal
ilaçların bu zararlıyı önleyeceği konusunda bilgi sahibi değiliz. Çiftçileri
teşvik etmek lazım. Domates ekiminden kesinlikle vazgeçmemek gerekir. Zararlıya
karşı önlemini aldıktan sonra bir sıkıntı olacağını sanmıyorum” diye konuştu.
KUMLUCA'DA YÜZDE 20'Sİ
VAZGEÇTİ
Kumluca Ziraat Odası Başkanı
Zeki Öztürk de Kumluca bölgesinde çiftçilerin yüzde 20'sinin domates ekimi
yapmaktan kaçındığını, patlıcan ve bibere yöneldiğini bildirdi. Domates
ekiminden vazgeçen üreticileri ekim yapmaları konusunda ikna etmek için
çalıştıklarını anlatan Öztürk, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Domates ekiminden kaçınan
üreticileri (Domates tarımın ve ihracatın ana hammaddesi) diye ikna etmeye
çalışıyoruz. Kumluca Ziraat Odası'na kayıtlı 14 bin üye bulunuyor, bunların
yüzde 20'si domates ekimi yapmaktan kaçınıyor. Tüccarlarla da sürekli görüşüyoruz.
Ziraat Odası olarak çiftçilerimize Tuta Absoluta'yı yok edecek 100 elektrikli
cihazı örnek olarak dağıttık. Tam olmasa da yarı yarıya çare sağlıyor. Tüm
üreticilerimizin bunu alıp, seralarının iki tarafına koymaları ve mücadele
etmeleri gerekli. Tuta ile mücadelede ilacı azaltmalı. Bambus arısına nasıl
yüzde 50 devlet desteği veriliyorsa, Tuta zararlısı ile mücadelede de fatura
üzerinden çiftçinin korunması amacıyla teşvik verilmeli. Aksi takdirde
ihracatımız sıfıra düşer.”
Kaynak: Hürriyet
http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/15530383.asp