Çevre Gıda Analiz Laboratuvarı, Çevre Endüstriyel Analiz
Laboratuvarı, Biruni Laboratuvarı ve Centro Laboratuvarları'ndan oluşan Laboratuvarlar
Grubu’nun üyesi Çevre Laboratuvarları, 22 yıl önce başladığı hizmetlerini
bugün, 1500 metrekarelik çalışma alanı ve 70 uzman personeliyle sürdürüyor.
Çevre Gıda Analiz Laboratuvarı'nın Tarım Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş
ilk özel gıda analiz laboratuvarı olduğunu söyleyen Genel Müdür Hakan Tan, GDO analizlerini de son
teknolojiyle yapabildiklerini söylüyor.
2001 yılında Sağlık Bakanlığı'ndan kuruluş
izni, 2002'de Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'ndan Laboratuvar Faaliyet İzni alan
Çevre Gıda Analiz Laboratuvarı'nın, Tarım Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş
ilk özel gıda analiz laboratuarı olduğunu söyleyen Çevre Laboratuvarlar Grubu
Genel Müdürü Hakan Tan, Çevre Endüstriyel Analiz Laboratuvarı'nın ise 2002'de
Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yetkilendirildiğini, bu iki laboratuvarın,
Alman akreditasyon kurumu DAR-DAP tarafından 2005 yılında DIN EN ISO/IEC
17025:2005 standartlarına göre akredite edildiğini ve 2010 yılı itibariyle de
TÜRKAK akreditasyonu ile faaliyetlerine devam ettiğini kaydetti. Çevre
Laboratuvar Grubu olarak gıda analizlerinde 59, endüstriyel analizlerinde ise
83 akredite metot olmak üzere toplamda 142 akredite metot ile TÜRKAK bünyesinde
hizmet verdiklerini belirten Tan, Grup olarak bakanlık yetkileri ve 17025
akreditasyonu dışında, Gıda Güvenliği Derneği, TURKLAB ve KOSGEB üyesi olduklarının
altını çizdi.
Çevre Gıda Analiz Laboratuvarı'nda Türk Gıda
Kodeksi ve Türk Standartları'na uygunluk analizleri, gıda bulaşanları nın analizleri, raf ömrü çalışmaları, hijyen
ve sanitasyon denetimleri, GDO analizleri, private label ürün kontrolleri, metal
analizleri ve bunlarında dışında birçok mikrobiyolojik, kimyasal, fiziksel ve
enstrümantal analiz hizmeti verildiğini anlatan Çevre Laboratuvarlar Grubu
Genel Müdürü Hakan Tan sözlerini şöyle sürdürdü: “Çevre Endüstriyel Analiz
Laboratuvarı'nda ise, su analizleri, atıksu ve deniz suyu analizleri, atık yağ
analizleri, arıtma çamuru analizleri, deterjan ve kozmetik ürünlerinin
parametre kontrolleri, çevre kirliliği kontrol parametrelerinin ölçümü, ağır
metal analizleri ve yine bunların dışında birçok mikrobiyolojik, kimyasal,
fiziksel ve enstrümantal analiz hizmeti veriyoruz. Eğitimli uzman kadromuz
tarafından örnek alma talimatlarına uygun olarak İstanbul başta olmak üzere tüm
Türkiye'den numune alım hizmetleri veriyoruz. İstanbul ve Trakya Bölgesi'nde hafta
içi her gün 6 adet aktif numune alım aracımız görev yapıyor. Alınan numuneler,
karakteristik özelliklerine uygun taşıma şekilleri ve sıcaklıklarında taşınarak
laboratuvarımıza teslim ediliyor.” Çevre Laboratuvarlar Grubu Proje Satış
Yöneticisi Gökay Erkaya ise, “Laboratuvarlarımızda müşterilerimize hızlı sonuç
verebilmek, analiz ve analizlerde izlenebilirliği sağlamak amacıyla Laboratuvar
Bilgi Sistemi (LIS-Laboratory Information System) kullanıyoruz. Bu sistemde müşterilerimiz,
analiz sonuçlarına güvenli şekilde sistemimize giriş yaparak, analizlerinin mevcut
durumu hakkında bilgi alabiliyor, geçmişe ait raporlarını sorgulayabiliyor ve
veri analizi yaptırabiliyorlar” şeklinde konuştu.
GDO
analizlerinde son teknoloji kullanılıyor Çevre Laboratuvarlar Grubu Teknik
Müdürü Doç. Dr. Aysun Yılmaz: Genetiği
değiştirilmiş organizmalar (GDO) bitki ve hayvanlara yeni özellikler kazandırılması
amacıyla genetik karakteristiklerinde dışarıdan değişiklik yapılan organizmalardır.
Genetiği değiştirilmiş ürünler 1990'lı yılların ortasından itibaren ticari
olarak üretilmeye başlanmış olup bunlar arasında başlıca soya fasulyesi, mısır,
kolza pamuk, domates, pirinç, papaya, patates, şekerpancarı, ketentohumu ve
kanola yer almaktadır. GDO'lu ürünlerin yararları ve riskleri hakkında değişik
görüşler bulunmaktadır. Başlıca yararları arasında gıda üretim kapasitesinin artırılarak
açlık ile mücadele edilmesi, ürünlerin besleyici kalitelerinin artırılması,
toksik kimyasal kullanımının azaltılması, toksik kimyasal atıkların arıtılması ve
verimliliğin artırılması sayılabilir. Riskleri arasında başlıca alerjik
reaksiyonlar, antibiyotik dirençliliğin artması, diğer bitkilere amaçlanmadan
gen aktarımı gibi birçok görüş bulunmaktadır.
Günümüzde
GDO yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı hala bilinmeyenlerle dolu bir
konudur. Tüketicinin bu konuda endişelerinin azaltılması için yasal
mevzuatlarda GDO ve ürünlerinin onay alınmaksızın piyasaya sürülmesi, genetiği
değiştirilmiş bitki ve hayvanların üretilmesi, bebek mamaları ve bebek
formülleri, devam mamaları ve devam formülleri ile bebek ve küçük çocuk ek
besinlerinde kullanılması yasaklanmış, izin verilen ürünlerin kullanımı
durumunda etikette bildirim zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsamda ürünlerin
GDO içerip içermediğinin kontrolü için hassasiyeti yüksek analiz metotları geliştirilmiştir.
Laboratuvarımızda GDO analizleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından
verilen yetkiyle başlamıştır. Kullanılan analiz metodu, günümüzde GDO analizi
için en hassas yöntem olan ve nükleik asit tabanlı real-time PCR'dır. GDO
analizinde laboratuvarımızda DNA ekstraksiyon aşamasının kontrolü, taşınan
kontaminasyonun önüne geçilmesi, pozitif ve negatif kontroller ile internal
kontrolleri içerecek analizin doğruluğu üzerine etkili tüm önleyici basamaklar
uygulanmaktadır.