TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezinde Beslenme ve Gıda Teknolojisi Bölüm Başkanlığı yaptığım 1987 yılında, Türkiye’de gıda konusunun nasıl örgütlenmesi gerektiği konusunda zamanın Devlet Bakanı Sayın Tınaz Titiz’e bir rapor hazırlamıştık. Bu raporda gıdanın interdisipliner bir konu olduğunu, ülkenin tüm kesimlerini doğrudan ilgilendirdiğini vurgulayarak bir “Gıda Müsteşarlığı”nın kurulmasını, bu olmuyorsa Tarım Bakanlığında bir “Gıda Genel Müdürlüğü”nün kurulmasını önermiştik. Ancak, bu herkes tarafından olumlu bulunmakla birlikte bugüne kadar gerçekleştirilememiştir.
Haziran ayının başında yayınlanan 639 sayılı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile hem Bakanlığın adı içine “Gıda” sözcüğü konulmuş ve hem de “Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü”nün kurulması sağlanmış oldu. Bu gelişmeyi çok olumlu buluyoruz. Nihayet gıda konusu Tarım Bakanlığında hak ettiği önemi kazanmış olmaktadır.
Gıda konusu gerek ülke ekonomisi ve gerekse halk sağlığı için büyük önem taşımaktadır. Devletin gıda konusunda en önemli iki görevi bulunmaktadır. Bunlardan birincisi halk sağlığını korumak ve halkın sağlıklı gıdalarla beslenmesini sağlamaktır. İkincisi ise haksız rekabeti önlemektir. İşte Devletin, bu iki önemli görevi iyi yapabilmesi için kendi iç yapılanmasını, yasal düzenlemeleri ve bunların uygulaması iyi kurgulaması gerekmektedir.
Daha önce de çeşitli toplantılarda söylediğim ve dergimizde birçok kez yazdığım gibi son çıkarılan Gıda Kanunun çok karmaşık bir yapı gösterdiğini bazı konularda yönetmelik gibi çok ayrıntıya girdiğini, denetim hizmetlerinin nasıl etkin hale getirileceği ve en önemlisi de gıdada %50’ye varan kayıt dışı üretim ve satışın nasıl önlenebileceği hususlarında eleştirilerimiz bulunmaktadır.
Şimdi yeni kurulan Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nün görevlerine baktığımızda; daha önce var olan “Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü” ile aynı görevleri üstlendiğini görüyoruz. Bir yandan Bitkisel Üretim ve Hayvancılık Genel Müdürlükleri kurulmakta, öte yandan bu Genel Müdürlüklerin sorumluluğunda olması gereken bitki ve hayvan sağlığı, tarımsal karantina, hayvan hareketleri, kimlik ve kayıt sistemleri gibi önemli konular Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü yetki alanına bırakılmaktadır. Bu durum gerek Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ve gerekse Hayvancılık Genel Müdürlüğünü hareket alanını daraltmakta ve Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün uzmanlık alanına girmeyen konularda yetkilendirmektedir. Konunun Bakanlıkça yeniden değerlendirilmesini ve önemli bir gelişme olarak gördüğüm Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne gerçek kimliği ile çalışma olanağı verilmesinin gerekli olduğuna inanıyorum.
Bakanlığın esas olarak Gıdaların üretimi ve denetimleri konusunda yapacağı çalışmalarla toplumda kredi kazanacağı unutulmamalıdır. Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü için Bakanlığın yeni Teşkilat Kanunundaki 7.maddede f,ğ,h,j,k,l,m, ve n bentlerinde öngörülen görevlerin Bitkisel Üretim ve Hayvancılık Genel Müdürlüklerine aktarılmasının uygun olacağını düşünüyorum. Böylece Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü asıl görevlerine odaklanacak ve kendisinden beklenen önemli görevleri dinamik bir şekilde yerine getirecektir. Öte yandan Bakanlık kadro yapısı ve sayısının da öngörülen görev yükü dikkate alınarak düzenlemelidir.
Bakanlığa yeni bir ivme kazandıracak olan bu yeni yapılanmanın ülkemiz için yararlar getirmesini diliyorum.