Gıda ürünlerinde yanıltıcı ve abartılı ifadelere yasak geldi
26/03/2026 - 22:15:00
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın gıda etiketlerine getirdiği kısıtlamayla; raf ömrü 24 saati aşan ürünlerde 'günlük' ibaresi yasaklanıyor. Yüzde 100 doğal, hakiki ve ev yapımı gibi ifadeler kaldırılırken; meyvesiz gıdalarda görsel kullanımı ve vegan ürünlerde hayvansal isimler yasaklandı. Menülerde kalori bildirimi zorunlu olurken işletmelere 2027'ye kadar uyum süresi tanındı.
"Günlük" ifadesi için raf ömrü şartı
Düzenleme ile birlikte gıda ürünlerinde "günlük" ibaresinin kullanımı belirli bir süreye bağlandı. Buna göre; "Günlük" ifadesi, yalnızca raf ömrü üretiminden itibaren 24 saati geçmeyen ürünlerin etiketlerinde kullanılabilecek. Ambalajlı gıdalarda sıkça rastlanan "taze sıkılmış" veya "fırından taze" gibi pazarlama odaklı ifadelerin kullanımı yasaklandı. Dondurulmuş, kurutulmuş veya çeşitli işlemlerden geçirilmiş ürünlerde "taze" kelimesine izin verilmeyecek.
"Doğal" ve "hakiki" ifadelerine sınırlama
Tüketicilerde yanıltıcı algı oluşturabilecek abartılı ifadeler etiketlerden kaldırılıyor. Revize edilen kılavuza göre: "Yüzde 100 doğal", "en doğal", "hakiki" gibi ifadelerin kullanımı tamamen yasaklandı. Bir üründe "doğal" ifadesinin yer alabilmesi için, ürünün hiçbir ek katkı maddesi veya ilave bileşen içermemesi şartı aranacak. Endüstriyel tesislerde üretilen gıdalar için "ev yapımı" ibaresi kullanılamayacak. "Yüzde 100 katkısız" veya "tamamen katkısız" gibi ifadeler de standart dışı kabul edilerek yasak kapsamına alındı.
Ambalajlarda görsel ve şekil kısıtlaması
Gıda ürünlerinin tasarımları, özellikle çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini korumak amacıyla denetim altına alındı. Şiddeti özendiren veya çocuklar üzerinde olumsuz algı yaratabilecek klozet, silah, kafatası, beyin, göz, ayak gibi figürlerin ürün tasarımında ve ambalajında kullanılması yasaklandı. Buna karşın, gülümseyen yüz veya nazar boncuğu gibi figürlerin kullanımına engel getirilmedi.
Meyve görselleri ve aroma bilgilendirmesi
Ürün içerikleriyle ambalaj görselleri arasındaki tutarsızlıkların giderilmesi hedefleniyor. Eğer bir gıdada gerçek meyve yerine yalnızca aroma kullanılıyorsa, ambalaj üzerinde o meyvenin gerçek görselinin kullanılmasına izin verilmeyecek. "Peynirli" veya "çilekli" gibi ifadeler, ancak ilgili bileşenin gıda içerisinde gerçekten bulunması durumunda yazılabilecek. Sadece aroma içeren ürünlerin etiketinde "aromalı" ifadesinin bulunması zorunlu olacak.
Vegan ürünlerde hayvansal isimlendirme yasaklandı
Bitkisel bazlı ürünlerin etiketlenmesine yönelik yeni kurallar belirlendi. Vegan veya vejetaryen ürünlerde "süt", "peynir", "yoğurt" gibi hayvansal gıdaları çağrıştıran ifadeler kullanılamayacak. "Vegan peynir" gibi isimlendirmeler yasaklanırken, bu ürünler için "bitkisel bazlı içecek" veya benzeri teknik tanımlamalar kullanılacak. Ürünlerin hayvansal gıdaların yerine geçtiği algısını oluşturan tanıtımlara sınırlama getirildi.
"İçermez" beyanlarına düzenleme
Ürünlerin içermediği bileşenler üzerinden yapılan pazarlama faaliyetlerine standart getirildi. "Palm yağı içermez" veya "glukoz şurubu içermez" gibi ifadelerin kullanımı, tüketiciyi yanıltabileceği gerekçesiyle sınırlandırıldı. Bir ürünün içerdiği veya içermediği maddeler üzerinden yapılan beyanların açık ve net olması zorunlu kılındı.
Mekanlara içerik ve kalori bildirimi zorunluluğu
Düzenleme sadece market ürünlerini değil, toplu tüketim yerlerini de kapsıyor. Restoran, kafe ve benzeri işletmelerde gıdaların bileşenleri ve enerji (kalori) değerleri hakkında bilgilendirme yapılacak. Bu bilgiler; menüler, yazı tahtaları, broşürler, karekodlar veya dijital ekranlar aracılığıyla tüketicinin kolayca ulaşabileceği şekilde sunulacak.
2027 sonuna kadar süre verildi
İşletmelerin yeni teknik alt yapıya uyum sağlaması için kademeli geçiş süreleri tanındı:
Ulusal çapta zincir işletmeler: Toplu tüketim yerleri için son tarih 1 Temmuz 2026 olarak belirlendi.
Küçük ölçekli esnaf ve işletmeler: Enerji bildirimi gibi yükümlülükler için 2027 yılı sonuna kadar süre verildi.